Ενίσχυση των Θετικών Επιστημών: Η συμβολή των ψηφιακών και STEM δεξιοτήτων στα σχολεία
Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια μεταβαλλόμενη σχέση των μαθητών με τη μαθησιακή διαδικασία, ιδιαίτερα στα μαθήματα των θετικών επιστημών. Σε πολλές περιπτώσεις, οι μαθητές δυσκολεύονται να διατηρήσουν το ενδιαφέρον τους, γεγονός που σχετίζεται και με τη γενικότερη πρόκληση προσαρμογής της εκπαίδευσης στις σύγχρονες απαιτήσεις των φυσικών και τεχνολογικών εξελίξεων. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η ενίσχυση των ψηφιακών και STEM δεξιοτήτων αναδεικνύεται ως μια σημαντική ευκαιρία ανανέωσης της μαθησιακής εμπειρίας. Το Υπουργείο Παιδείας συμβάλλει ενεργά προς αυτή την κατεύθυνση, μέσα από την εισαγωγή διαδραστικού και ρομποτικού εξοπλισμού στα σχολεία, με στόχο την υποστήριξη πιο σύγχρονων και ελκυστικών μορφών διδασκαλίας.
Παράλληλα, σύμφωνα με την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2025, η Ελλάδα παρουσιάζει αυξημένο ενδιαφέρον συμμετοχής σε αντικείμενα STEM, καθώς το ποσοστό φοιτητών σε σχετικά προγράμματα ανέρχεται στο 33,7%, ποσοστό υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ε.Ε. (26,9%). Παρά τη θετική αυτή εξέλιξη, η ενίσχυση των βασικών και ψηφιακών δεξιοτήτων παραμένει σημαντική προτεραιότητα. Σε αυτό το πλαίσιο, υλοποιούνται δράσεις εκσυγχρονισμού που στοχεύουν τόσο στην αναβάθμιση της διδασκαλίας όσο και στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. Τα έργα αποσκοπούν στην βελτίωση της ποιότητας της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
O διαδραστικός και ρομποτικός εξοπλισμός που έχει σταλθεί στα σχολεία σκοπεύει να εντάξει τα παιδιά στην φιλοσοφία της «καλής» χρήσης της τεχνολογίας στην αίθουσα και να εκσυγχρονίσει το ελληνικό εκπαιδευτικό πλαίσιο. Οι δάσκαλοι καλούνται να διαμορφώσουν το μάθημα τους αναλόγως αξιοποιώντας τους διαδραστικούς πίνακες των τάξεων τους, να χρησιμοποιήσουν οπτικοακουστικά μέσα, να δημιουργήσουν, να προβληματίσουν, να εμπνεύσουν καθώς και να προσεγγίσουν τους μαθητές να ανακαλύψουν νέες δυνατότητες και μέσα για την εκμάθηση μέσω του ψηφιακού κόσμου και των δυνατοτήτων που υπάρχουν μέσα σε αυτόν. Ποτέ ξανά η τάξη δεν ήταν τόσο ζωντανή, όταν με μία 3D απεικόνιση τα παιδιά μπορούν να περιηγηθούν μέσα στην Αρχαία Αγορά ή μπορούν να δουν μία χημική ένωση ή να «παγώσουν» μία εικόνα και να γράψουν πάνω σε αυτή. Ομοίως με τη χρήση των ρομπότ, τα παιδιά έρχονται σε επαφή με προγραμματιστικά περιβάλλοντα π.χ microbit -make code, S1 – ARD:icon κ.α τα οποία καλλιεργούν την μεθοδική και συλλογιστική σκέψη, ικανότητες που χρειαστούν και μετέπειτα στη ζωή τους. Ως απόρροια, το σχολείο αποκτά νέες δυνατότητες και εφόδια για να εξοπλίσει τα παιδιά και να τα προετοιμάσει για τις νέες τεχνολογικές κοινωνικές τάσεις της εποχής.
Το ερώτημα που δημιουργείται σχετικά με την συμβολή των ψηφιακών και STEM δεξιοτήτων στα σχολεία αλλά και κατ’ επέκταση ποια είναι τα πλεονεκτήματα της συνεργασίας μαθητών και ρομπότ, έρχεται να μας απαντήσει το ερευνητικό έργο του Marc Audétat, που έλαβε χώρα στο Πανεπιστήμιο της Λωζάνης στην Ελβετία. Εκτενέστερα, η χρήση ρομπότ απαιτεί ειδικό σχεδιασμό και προσεκτική εκπαιδευτική ένταξη για να μπορέσει να φέρει αποτέλεσμα και να διεγείρει τις μαθησιακές διαδικασίες. Επίσης, φαίνεται μέσα από την έρευνα ότι για τα παιδιά με ειδικές ανάγκες Επίσης, φαίνεται μέσα από την έρευνα ότι για τα παιδιά με ειδικές ανάγκες μπορούν να ανοίξουν νέες ευκαιρίες για μάθηση και αλληλεπίδραση. Καθώς για παράδειγμα βελτιώθηκαν οι κοινωνικές σχέσεις των μαθητών με διαταραχή του φάσματος αυτισμού. Δεδομένων των κατάλληλων συνθηκών και το πλαίσιο που εντάσσονται στο μάθημα, τα ρομπότ μπορούν να αποτελέσουν πολύτιμα πρόσθετα μαθησιακά εργαλεία στα σχολεία.
Με βάση τα παραπάνω, είναι σημαντικό να παρατηρήσει κανείς την πρόοδο που κάνει σταδιακά η Ελλάδα στην ανάπτυξη ψηφιακών και ρομποτικών ικανοτήτων ενώ μεγάλη έμφαση δίνεται στον εξοπλισμό των σχολείων και στην εκπαίδευση των δασκάλων και των μαθητών για την ανάπτυξη τεχνολογικού υπόβαθρου. Με αυτό τον ρυθμό οι μαθητές της χώρας συνδυάζοντας τεχνολογική γνώση και θετικές επιστήμες θα μπορέσουν να φτάσουν σε ένα καλύτερο επίπεδο τα ποσοστά τους όσον αφορά τις μαθησιακές τους γνώσεις καθώς και θα συνδυάσουν θεωρία (θετικές επιστήμες) και πείραμα(προγραμματισμός ρομπότ).
Βιβλιογραφία:
· European Commission. (2025). Education and Training Monitor 2025 – Country report: Greece. Publications Office of the European Union.
https://op.europa.eu/webpub/eac/education-and-training-monitor/el/country-reports/greece.html
· Swiss National Science Foundation (SNSF). (2025, October 16). Use of educational robots in schools. National Research Programme NRP 77 – Digital Transformation.
https://www.nfp77.ch/en/gaSzX5ifgA7C5tHd/news/use-of-educational-robots-in-schools
· Organisation for Economic Co operation and Development. PISA 2022 Results (Volume I & II): Country Notes – Greece. https://www.oecd.org/en/publications/pisa-2022-results-volume-i-and-ii-country-notes_ed6fbcc5-en/greece_a24e696b-en.html